Yeniyetmələrdə qıcıqlanmış bağirsaq sindromunun müasir aspektləri
Annotasiya
Hazırda qıcıqlanmış bağırsaq sindromu (QBS) həzm sisteminin funksional xəstəlikləri arasında ən geniş yayılmış nozoloji formadır. QBS-u olan xəstələr ən çox təkrarlanan qarın ağrısı, defekasiya aktının pozulması, həyat keyfiyyətinin və əmək qabiliyyətinin azalması səbəbilə tibb müəssisələrinə müraciət edirlər. Belə xəstələrin müalicəsində çətinliklər və tez-tez qeyri-qənaətbəxş nəticələrin əldə olunması QBS-u yalnız tibbi deyil, həm də ciddi sosial-iqtisadi problemə çevirir [1,2]. QBS-u həm böyüklər, həm də uşaqlar arasında geniş yayılmışdır (10). Son illərin araşdırmalarında yeniyetmələr arasında QBS-un rastgəlmə tezliyinin artdığ müəyyən edilmişdir (7). Yeniyetməlik dövrü orqanizmin fiziki və psixoloji baxımdan ən həssas inkişaf mərhələlərindən olduğuna görə, bu yaş qrupunda sindromun klinik təzahürləri bəzən daha güclü ola bilir (7). Yeniyetmələrdə bağırsaq–beyin oxunun yüksək həssaslığı, məktəb stressləri, sosial dezadaptasiya, yuxu rejiminin pozulması və qeyri-müntəzəm qidalanma QBS-un inkişafı üçün əhəmiyyətli risk faktorları hesab olunur (7).
##article.full_articles##
Biblioqrafik istinadlar
2. Əliyev R.Q. Uşaqlarda bağırsaq pozğunluqları. Bakı, 2019.
3. Məmmədov E.S. Funksional bağırsaq xəstəlikləri. Tədris vəsaiti, 2021.
4. Longstreth G.F., Thompson W.G. et al. Functional bowel disorders. Gastroenterology, 2016.
5. Barbara G., Cremon C., De Giorgio R. Dysbiosis and visceral hypersensitivity. Neurogastroenterol Motil, 2017.
6. Thabane M., Kottachchi D. et al. Postinfectious IBS: systematic review. Gastroenterology, 2010.
7. Størdal K., Johannesdottir G.B. Irritable bowel syndrome in adolescents. J Pediatr Gastroenterol Nutr, 2021.
8. Molina-Infante J., Carroccio A. Diet in IBS management. Nat. Rev. Gastroenterol Hepatol, 2023.
9. Kopec S., Nowak J. Post-infectious IBS in youth: clinical course and management. Pediatrics International, 2024.
10. Drossman D.A., Chang L. et al. Roma IV … Gastroenterology. 2016.
11. Hyams J.S., Di Lorenzo C. Pediatric IBS review. Gastroenterology. 2021.
12. Størdal K. et al. IBS prevalence in adolescents. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2020.
13. Holtmann G.J. Low-FODMAP diet in adolescents. Nutrients. 2022.
14. Namazova A.Ə., Tağı-zadə T.Q. “Bioethics in Azerbaijan: History and Development of Bioethics in Azerbaijan”.Asian Bioethics Review,volume 7,рр. 433-439. 2015
15. Namazova A.Ə., Tağı-zadə T.Q. “Biotibbi Etikanın Əsasları”. Dərs vəsaiti,287 səh. 2020
16. Tağı-zadə T.Q.,Hidayatova L.A., Məmmədova F.M, Haciyeva Ü.K. “The significance of inteqrating Bioethics into Medical Education”. British Medical Journal Content8/suppl-5. 2024
Müəlliflər
Copyright (c) 2025 Azərbaycan Pediatriya Jurnalı
Bu iş mövcuddur Lisenziyalar Creative Commons «Attribution-NonCommercial-NoDerivatives» ("Attribution - Non-Commercial Use - No Derivatives") 4.0 Dünya Çapında .