VAXTINDAN ƏVVƏL DOĞULMUŞ VƏ PNEVMONİYA İLƏ AĞIRLAŞMIŞ KÖRPƏLƏRDƏ İLTİHAB MARKERLƏRİ

Abbasova Zabitə N. (1)
(1) Azərbaycan Tibb Universiteti , Azerbaijan

Annotasiya

Tədqiqatın məqsədi vaxtından əvvəl doğulmuş pnevmoniya ilə ağırlaşmış körpələrdə antimikrob peptidlərin (laktoferrin, katelisidin, defenzin, kalprotektin) və iltihab biomarkerlərinin (İL‑6, C-reaktiv zülal (CRZ), prokalsitonin, fekal kalprotektin) səviyyələrinin qiymətləndirilməsidir. Tədqiqat işində 12 nəfər vaxtından əvvəl doğulmuş və pnevmaniya ilə ağırlaşmış, 15 nəfər vaxtından əvvəl doğulmuş praktik sağlam və 16 nəfər vaxtında yenidoğulmuş praktik sağlam körpənin qan serumunda İL-6, CRZ və prokalsitoninin, laktoferrin, katelisidin, defenzin, kalprotektinin, nəcis nümunələrində isə fekal kalprotektinin konsentrasiyası immunoferment üsulu ilə analiz edilmişdir.  Alınmış nəticələr göstərmişdir ki, bütün iltihab markerlərinin səviyyələri vaxtından əvvəl doğulmuş və pnevmoniya ilə ağırlaşmış körpələrdə əhəmiyyətli dərəcədə yüksək olmuşdur. Xüsusilə CRZ, prokalsitoninin, İL‑6, laktoferrin, katelisidin, defenzin‑β1, kalprotektin və fekal kalprotektinin səviyyələri pnevmoniya ilə ağırlaşmış qrupda vaxtından əvvəl doğulmuş praktik sağlam körpələrlə müqayisədə, müvafiq olaraq 8,.3 dəfə, 55,6%, 2,3 dəfə, 2,7 dəfə,  38,6%, 50,0%, 2,5 dəfə və  89,9% artmışdır. Müalicədən sonra isə bu biomarkerlərdə nəzərəçarpan azalmalar müşahidə olunmuş, CRZ və İL‑6 səviyyəsi təxminən 60–70%, laktoferrin və katelisidin isə 50–55% azalmışdır. Əldə edilmiş nəticələr, antimikrob peptidlər ilə iltihab göstəriciləri arasında müsbət əlaqələri göstərir, bu da onların immun müdafiədəki rolunu təsdiqləyir. Beləliklə, vaxtından əvvəl doğulmuş pnevmoniya ilə ağırlaşmış körpələrdə antimikrob peptidlər və iltihab markerlərinin səviyyəsinin monitorinqi gələcəkdə diaqnostik və prognostik əhəmiyyət kəsb edə bilər

##article.full_articles##

##article.generated_from_xml##

Biblioqrafik istinadlar

1. Ebeledike, C., Ahmad, T. Pediatric Pneumonia. [Updated 2023 Jan 16]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK536940/
2. Amirault, JP, Porter, JJ, Hirsch, AW, Lipsett, SC, Neuman, MI. (2023) Diagnosis and Management of Pneumonia in Infants Less Than 90 Days of Age. Hosp Pediatr. 13(8):694-707. doi: 10.1542/hpeds.2022-007062. PMID: 37492932.
3. Duarte-Mata, D.I., Salinas-Carmona, M.C. (2023) Antimicrobial peptides´ immune modulation role in intracellular bacterial infection. Front Immunol. 28;14:1119574. doi: 10.3389/fimmu.2023.1119574.
4. Agakidou, E., Agakidis, C., Kontou, A., Chotas, W., Sarafidis, K. (2022) Antimicrobial Peptides in Early-Life Host Defense, Perinatal Infections, and Necrotizing Enterocolitis-An Update. J Clin Med. 29;11(17):5074. doi: 10.3390/jcm11175074.
5. Omran, A, Ali, Y, Abdalla, MO, El-Sharkawy, S, Rezk, AR, Khashana, A. (2021) Salivary Interleukin-6 and C-Reactive Protein/Mean Platelet Volume Ratio in the Diagnosis of Late-Onset Neonatal Pneumonia. J Immunol Res. 2021 Oct 18;2021:8495889. doi: 10.1155/2021/8495889.
6. Chen, Y, Yan, A, Zhang, L, Hu, X, Chen, L, Cui, J, et al. (2025) Comparative analysis of inflammatory biomarkers for the diagnosis of neonatal sepsis: IL-6, IL-8, SAA, CRP, and PCT. Open Life Sci. 28;20(1):20221005. doi: 10.1515/biol-2022-1005.
7. Wang, T, Liu, Z, Liu, J. (2025) Clinical Value of Hematological Inflammatory Indices in the Early Diagnosis of Neonatal Pneumonia. Clin Lab. 1;71(2). doi: 10.7754/Clin.Lab.2024.240924. PMID: 39967528.
8. Shamansurova, E.A., Bekchanova, B.B. (2025) Neonatal pneumonia: clinical and diagnostic markers // Science and innovation, no4, p. 315-318.
9. Battersby, AJ, Khara, J, Wright, VJ, Levy, O, Kampmann, B. (2016) Antimicrobial Proteins and Peptides in Early Life: Ontogeny and Translational Opportunities. Front Immunol. 18;7:309. doi: 10.3389/fimmu.2016.00309.
10. Zhou, JM, Ye, Q. (2017) Utility of Assessing Cytokine Levels for the Differential Diagnosis of Pneumonia in a Pediatric Population. Pediatr Crit Care Med. 18(4):e162-e166. doi: 10.1097/PCC.0000000000001092.
11. Telang, S. (2018). Lactoferrin: A Critical Player in Neonatal Host Defense. Nutrients. 4;10(9):1228. doi: 10.3390/nu10091228.
12. Manzoni, P, Dall'Agnola, A, Tomé, D, Kaufman, DA, Tavella, E, Pieretto, M, et al. (2018) Role of Lactoferrin in Neonates and Infants: An Update. Am J Perinatol. 35(6):561-565. doi: 10.1055/s-0038-1639359.
13. Sejersen, K, Eriksson, MB, Larsson, AO. (2025) Calprotectin as a Biomarker for Infectious Diseases: A Comparative Review with Conventional Inflammatory Markers. Int J Mol Sci. 26(13):6476. doi: 10.3390/ijms26136476.
14. Routsias, JG, Marinou, D, Mavrouli, M, Tsakris, A, Pitiriga, V. (2023) Serum β-Defensin 2, A Novel Biomarker for the Diagnosis of Acute Infections. Diagnostics (Basel). 13(11):1885. doi: 10.3390/diagnostics13111885.
15. Majewski, K, Kozłowska, E, Żelechowska, P, Brzezińska-Błaszczyk, E. (2018) Serum concentrations of antimicrobial peptide cathelicidin LL-37 in patients with bacterial lung infections. Cent Eur J Immunol. 43(4):453-457. doi: 10.5114/ceji.2018.81355.
16. ELFIN trial investigators group. (2019) Enteral lactoferrin supplementation for very preterm infants: a randomised placebo-controlled trial. Lancet. 393(10170):423-433. doi: 10.1016/S0140-6736(18)32221
17. Dobryk, D.S., Dobryanskyy, D.O. (2022). Fecal calprotectin, lactoferrin and morbidity associated with immature digestive tract in preterm infants. Modern Pediatrics. Ukraine. 7(127): 38-45. doi 10.15574/SP.2022.127.38.
18. Marissen, J., Reichert, L., Härtel, C., Fortmann, M.I., Faust, K., Msanga, D. et al. (2024). Antimicrobial Peptides (AMPs) and the Microbiome in Preterm Infants: Consequences and Opportunities for Future Therapeutics. İnt. J. Mol 25. 6684. https://doi.org/10.3390/ijms25126684
19. Sejersen, K, Eriksson, MB, Larsson, AO. (2025). Calprotectin as a Biomarker for Infectious Diseases: A Comparative Review with Conventional Inflammatory Markers. Int J Mol Sci. 26(13):6476. doi: 10.3390/ijms26136476.
20. Wang, Y-N., Wang L-S (2026) Noninvasive salivary biomarkers (PTX3, calprotectin, and IL-8) for early-onset neonatal pneumonia: case-control differences and exploratory discrimination. Front. Pediatr. 14:1747967. doi: 10.3389/fped.2026.1747967
21. Liu, J, Hong, W, Sun, Z, Zhang, S, Xue, C, Dong, N. (2026). The gut-lung axis: effects and mechanisms of gut microbiota on pulmonary diseases. Front Immunol. 16:1693964. doi: 10.3389/fimmu.2025.1693964.

Müəlliflər

Abbasova Zabitə N.
Abbasova Zabitə N. (2026). VAXTINDAN ƏVVƏL DOĞULMUŞ VƏ PNEVMONİYA İLƏ AĞIRLAŞMIŞ KÖRPƏLƏRDƏ İLTİHAB MARKERLƏRİ. Azərbaycan Pediatriya Jurnalı, 6(1), 18–26. https://doi.org/10.28942/apj.v6i1.40

##plugins.themes.novelty.article.details##