SƏHİYYƏ XİDMƏTLƏRİNDƏ TİBB BACISI/QARDAŞI VƏ HƏKİM ƏMƏKDAŞLIĞI: PEŞƏKAR ROL KİMLİYİ, MƏSULİYYƏT SƏRHƏDLƏRİ VƏ KOMANDA ƏSASLI QAYĞI
Annotasiya
Müasir səhiyyə xidmətləri əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha mürəkkəb, çoxölçülü və yüksək səviyyədə koordinasiya tələb edən bir sistemə çevrilmişdir. Pasiyentlər artıq yalnız bir xəstəlik və ya tək bir klinik problem ilə deyil, çoxsaylı yanaşı xəstəliklər, dərman istifadəsi, yaşla əlaqəli risklər, sosial-psixoloji amillər və uzunmüddətli izləm ehtiyacı ilə səhiyyə sisteminə müraciət edirlər. Bu səbəbdən klinik xidmətin keyfiyyəti yalnız diaqnostik və terapevtik qərarın düzgünlüyündən deyil, həmin qərarın gündəlik klinik praktikada təhlükəsiz, ardıcıl və komanda əsaslı şəkildə həyata keçirilməsindən də asılıdır. Bu kontekstdə tibb bacısı/qardaşı və həkim əməkdaşlığı səhiyyə xidmətlərinin əsas struktur elementlərindən biri kimi qəbul edilməlidir. Həkim diaqnozun qoyulması, differensial diaqnoz, müalicə strategiyasının müəyyən edilməsi və klinik qərarvermə prosesinin əsas məsuliyyətini daşıyır. Tibb bacısı/qardaşı isə pasiyentin davamlı müşahidəsi, müalicə planının təhlükəsiz icrası, erkən klinik dəyişikliklərin tanınması, dərman tətbiqinin düzgünlüyü, pasiyent və ailə ilə davamlı kommunikasiya, qayğı prosesinin koordinasiyası və pasiyent təhlükəsizliyinin qorunması baxımından əvəzolunmaz rola malikdir [1-3].
##article.full_articles##
Biblioqrafik istinadlar
2. International Council of Nurses. Current nursing definitions. Geneva: International Council of Nurses; 2025.
3. International Council of Nurses. The ICN Code of Ethics for Nurses. Geneva: International Council of Nurses; 2021.
4. World Health Organization. Framework for action on interprofessional education and collaborative practice. Geneva: World Health Organization; 2010.
5. Interprofessional Education Collaborative. IPEC Core Competencies for Interprofessional Collaborative Practice: Version 3. Washington, DC: Interprofessional Education Collaborative; 2023.
6. Agency for Healthcare Research and Quality. TeamSTEPPS 3.0. Rockville, MD: Agency for Healthcare Research and Quality; 2023.
7. Agency for Healthcare Research and Quality. SBAR: Situation, Background, Assessment, Recommendation/Request. Rockville, MD: Agency for Healthcare Research and Quality.
8. Pantha S, Jones M, Moyo N, Pokhrel B, Kushemererwa D, Gray R. Association between the quantity of nurse-doctor interprofessional collaboration and in-patient mortality: a systematic review. Int J Environ Res Public Health. 2024;21(4):494. doi:10.3390/ijerph21040494.
9. Moloro AH, Sabo KG, Lahole BK, Wengoro BF, Mare KU. Prevalence of interprofessional collaboration towards patient care and associated factors among nurses and physician in Ethiopia, 2024: a systematic review and meta-analysis. BMC Nurs. 2025;24:210. doi:10.1186/s12912-025-02847-x.
10. Matthys E, Remmen R, Van Bogaert P. An overview of systematic reviews on the collaboration between physicians and nurses and the impact on patient outcomes: what can we learn in primary care? BMC Fam Pract. 2017;18(1):110. doi:10.1186/s12875-017-0698-x.
11. Buljac-Samardzic M, Doekhie KD, van Wijngaarden JDH. Interventions to improve team effectiveness within health care: a systematic review of the past decade. Hum Resour Health. 2020;18(1):2. doi:10.1186/s12960-019-0411-3.
12. Pannick S, Davis R, Ashrafian H, Byrne BE, Beveridge I, Athanasiou T, et al. Effects of interdisciplinary team care interventions on general medical wards: a systematic review. JAMA Intern Med. 2015;175(8):1288-1298. doi:10.1001/jamainternmed.2015.2421.
13. Tang CJ, Chan SW, Zhou WT, Liaw SY. Collaboration between hospital physicians and nurses: an integrated literature review. Int Nurs Rev. 2013;60(3):291-302. doi:10.1111/inr.12034.
14. Ushiro R. Nurse-Physician Collaboration Scale: development and psychometric testing. J Adv Nurs. 2009;65(7):1497-1508. doi:10.1111/j.1365-2648.2009.05011.x.
15. Kenaszchuk C, Reeves S, Nicholas D, Zwarenstein M. Validity and reliability of a multiple-group measurement scale for interprofessional collaboration. BMC Health Serv Res. 2010;10:83. doi:10.1186/1472-6963-10-83.
16. Sexton JB, Helmreich RL, Neilands TB, Rowan K, Vella K, Boyden J, Roberts PR, Thomas EJ. The Safety Attitudes Questionnaire: psychometric properties, benchmarking data, and emerging research. BMC Health Serv Res. 2006;6:44. doi:10.1186/1472-6963-6-44.
Müəlliflər
Copyright (c) 2026 Azərbaycan Pediatriya Jurnalı
Bu iş mövcuddur Lisenziyalar Creative Commons «Attribution-NonCommercial-NoDerivatives» ("Attribution - Non-Commercial Use - No Derivatives") 4.0 Dünya Çapında .