Azərbaycan Pediatriya Jurnalı

VAXTINDAN ƏVVƏL DOĞULMUŞ VƏ PNEVMONİYA İLƏ AĞIRLAŞMIŞ KÖRPƏLƏRDƏ İLTİHAB MARKERLƏRİ

Abbasova Zabitə N. — Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 -0600

Tədqiqatın məqsədi vaxtından əvvəl doğulmuş pnevmoniya ilə ağırlaşmış körpələrdə antimikrob peptidlərin (laktoferrin, katelisidin, defenzin, kalprotektin) və iltihab biomarkerlərinin (İL‑6, C-reaktiv zülal (CRZ), prokalsitonin, fekal kalprotektin) səviyyələrinin qiymətləndirilməsidir. Tədqiqat işində 12 nəfər vaxtından əvvəl doğulmuş və pnevmaniya ilə ağırlaşmış, 15 nəfər vaxtından əvvəl doğulmuş praktik sağlam və 16 nəfər vaxtında yenidoğulmuş praktik sağlam körpənin qan serumunda İL-6, CRZ və prokalsitoninin, laktoferrin, katelisidin, defenzin, kalprotektinin, nəcis nümunələrində isə fekal kalprotektinin konsentrasiyası immunoferment üsulu ilə analiz edilmişdir. Alınmış nəticələr göstərmişdir ki, bütün iltihab markerlərinin səviyyələri vaxtından əvvəl doğulmuş və pnevmoniya ilə ağırlaşmış körpələrdə əhəmiyyətli dərəcədə yüksək olmuşdur. Xüsusilə CRZ, prokalsitoninin, İL‑6, laktoferrin, katelisidin, defenzin‑β1, kalprotektin və fekal kalprotektinin səviyyələri pnevmoniya ilə ağırlaşmış qrupda vaxtından əvvəl doğulmuş praktik sağlam körpələrlə müqayisədə, müvafiq olaraq 8,.3 dəfə, 55,6%, 2,3 dəfə, 2,7 dəfə, 38,6%, 50,0%, 2,5 dəfə və 89,9% artmışdır. Müalicədən sonra isə bu biomarkerlərdə nəzərəçarpan azalmalar müşahidə olunmuş, CRZ və İL‑6 səviyyəsi təxminən 60–70%, laktoferrin və katelisidin isə 50–55% azalmışdır. Əldə edilmiş nəticələr, antimikrob peptidlər ilə iltihab göstəriciləri arasında müsbət əlaqələri göstərir, bu da onların immun müdafiədəki rolunu təsdiqləyir. Beləliklə, vaxtından əvvəl doğulmuş pnevmoniya ilə ağırlaşmış körpələrdə antimikrob peptidlər və iltihab markerlərinin səviyyəsinin monitorinqi gələcəkdə diaqnostik və prognostik əhəmiyyət kəsb edə bilər

BEYİN ŞİŞLƏRİNİN MÜALİCƏSİNDƏ MÜASİR RADİOTERAPEVTİK YANAŞMALARDA BOR NEYTRON TUTMA TERAPİYASI VƏ HƏDƏFLƏNMİŞ ALFA TERAPİYASININ ROLU: PEDİATRİK XƏSTƏLƏRİN İDARƏ OLUNMASI

Mehtiyeva A.Y. — Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 -0600

Məqsəd: baş-beyin şişlərinin müasir radioterapevtik müalicəsində bor neytron tutma terapiyasının (BNCT) və hədəflənmiş alfa terapiyasının (TAT) rolunu qiymətləndirmək, xüsusilə yüksək dərəcəli qliomalar və pediatrik bədxassəli beyin şişləri kontekstində onların potensial klinik əhəmiyyətini təhlil etməkdir. Material və metodlar. Müqayisəli qiymətləndirmə üçün yüksək dərəcəli baş-beyin şişi olan 10 klinik hal nəzərdən keçirilmişdir. Təhlil zamanı şişin növü, WHO dərəcəsi, IDH statusu, Ki-67 indeksi, radioterapiyadan əvvəl proqnozlaşdırılan sağqalım, Azərbaycanda tətbiq olunan radioterapiyadan sonrakı sağqalım, həmçinin BNCT və TAT üzrə ədəbiyyat məlumatlarına əsaslanan müqayisəli sağqalım göstəriciləri qiymətləndirilmişdir. Uşaq yaş qrupuna aid 2 hal ayrıca təhlil edilmişdir, çünki pediatrik beyin şişləri bioloji xüsusiyyətlərinə, anatomik lokalizasiyasına və müalicə risklərinə görə xüsusi yanaşma tələb edir. Nəticələr və müzakirə. Pediatrik altqrupa 2 uşaq daxil edilmişdir. Birinci hal 2016-cı il təvəllüdlü uşaqda diffuse yüksək dərəcəli qlioma, grade 4, GBM-like, IDH-wildtype şişi ilə bağlı olmuşdur. Ki-67 indeksi təxminən 30–50% təşkil etmişdir. Radioterapiyadan əvvəl gözlənilən sağqalım 3–6 ay kimi qiymətləndirilmişdir. Pediatrik protokola uyğun fokal radioterapiya və mümkün temozolomid tətbiqindən sonra sağqalım 9–15 ay olmuşdur. BNCT üçün potensial sağqalım 15–18 ay, TAT üçün isə 12–15 ay kimi qiymətləndirilmişdir. İkinci pediatrik hal 2010-cu il təvəllüdlü uşaqda glioblastoma grade 4, IDH-wildtype, Ki-67 təxminən 35–45% olan şişlə bağlı olmuşdur. Müalicədən əvvəl gözlənilən sağqalım 3–6 ay təşkil etmişdir. Uyğunlaşdırılmış radioterapiya və temozolomid tətbiqindən sonra sağqalım 12–18 ay olmuşdur. BNCT üçün nəticələr 12–18 ay olmaqla standart müalicə ilə müqayisə edilə bilən səviyyədə olmuş, TAT üçün isə potensial sağqalım 16–18 ay kimi qiymətləndirilmişdir. Yekun. BNCT və TAT bədxassəli baş-beyin şişlərinin müalicəsində perspektivli innovativ radioterapevtik yanaşmalardır. Pediatrik halların təhlili göstərir ki, aqressiv beyin şişləri olan uşaqlarda müalicə taktikası fərdi şəkildə planlaşdırılmalı, multidissiplinar komanda tərəfindən qiymətləndirilməli və həm sağqalımın artırılması, həm də neyrotoksikliyin azaldılması əsas məqsəd kimi qəbul edilməlidir.

6-11 YAŞLI TRANSFUZİYA ALAN BÖYÜK BETTA-TALASSEMİYALI UŞAQLARDA KALSİUM-FOSFOR VƏ DƏMİR MÜBADİLƏSİ ARASINDA QARŞILIQLI ƏLAQƏ

Həmidova G.E, Əzizova G.İ. — Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 -0600

Məqalədə 6-11 yaşlı transfuziya alan böyük b-talassemiyalı uşaqların qan serumunda kalsium-fosfor mübadiləsi göstəricilərinin səviyyəsinin dəmir mübadiləsi zülalları ilə qarşılıqlı əla qələrinin araşdırılmasını əks etdirən tədqiqat işi haqqında məlumat verilir. Tədqiqata 2019-2023-cü illərdə mütəmadi qan transfuziyası almış 6-11 yaşlı 30 uşağın, kontrol qrupuna isə 15 nəfər müvafiq yaşlı praktik sağlam uşağın analizlərinin nəticələri daxil edilmişdir. Tədqiqatın kontingentinə daxil olan bütün uşaqlarda qanın ümumi analizi parametrləri ilə yanaşı, qan serumunda dəmir, ferritin, kalsium, fosfor, D vitamini, ferroportin, hepsidin, fibroblastların böyümə faktoru-23 (FGF-23) səviyyələri tədqiq edilmiş və qruplararası müqayisə edilmişdir. Tədqiqatın nəticələri göstərmişdir ki, böyük b-talassemiya olan 6-11 yaşlı uşaqların transfuziya almalarına baxmayaraq qan serumunda dəmirin və ferritinin toplanmasına uyğun olaraq hepsidin (p<0,001) azalır, D vitamininin (p<0,001) çatışmazlığı fonunda isə FGF-23 (p<0,05) səviyyəsində isə artma müşahidə edilir. Tədqiq edilən göstəricilər arasında korrelyasiya əlaqələrinin araşdırılması nəticəsində aşkar olunmuşdur ki, qan serumunda FGF-23-ün səviyyəsinin artması kalsium-fosfor mübadiləsi ilə yanaşı dəmir mübadiləsinə də təsir göstərir. Əldə edilmiş nəticələr gələcəkdə böyük b-talassemiyanın diaqnostikasında və müalicə istiqamətlərinin düzgün seçilməsində əhəmiyyətli ola bilər

REANİMASİYA VƏ İNTENSİV TERAPİYA ŞÖBƏSİNDƏ KRİTİK VƏZİYYƏTDƏ OLAN SİNDROMLU XƏSTƏLƏRİN KLİNİK XÜSUSİYYƏTLƏRİNİN TƏHLİLİ

Nərmin Əzizova Akif — Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 -0600

Tədqiqatın məqsədi: Reanimasiya və intensiv terapiya şöbəsində kritik vəziyyətdə olan sindromlu xəstələrin strukturunun və rastgəlmə tezliyinin, klinik-demoqrafik xüsusiyyətlərinin, reanimasiya şöbəsinə qəbul səbəblərinin, müalicə nəticələrinin və şöbədə qalma müddətinin təhlil edilməsi. Material və metod: Tədqiqat K.Y. Fərəcova adına Elmi-Tədqiqat Pediatriya İnstitutunun reanimasiya və intensiv terapiya şöbəsində aparılmışdır. 2019–2022-ci illər ərzində müalicə almış, yaşı 1 yaşadək olan və anadangəlmə sindrom diaqnozu qoyulmuş kritik vəziyyətdəki xəstələr daxil edilmişdir. Tədqiqat dövründə anadangəlmə anomaliya diaqnozu ilə müalicə alan 1256 xəstə arasında sindrom patologiyası olan 125 xəstə təhlilə cəlb olunmuşdur. Klinik-demoqrafik göstəricilər, sindromun növü, diaqnozun qoyulma vaxtı və yeri, reanimasiya şöbəsinə qəbul səbəbləri, anomaliyaların tipi, müalicə nəticələri və qalma müddəti qiymətləndirilmişdir. Nəticələr: Tədqiqatda sindromik patologiyaların rastgəlmə tezliyi 9,9% təşkil etmişdir. Xəstələrin əksəriyyətində Daun sindrom müəyyən edilmişdir – 73 xəstə (58,4%). Daha az hallarda Pierre Robin sekvensi – 17 (13,6%), VACTERL assosiasiyası – 13 (10,4%) və digər sindrom formalar müşahidə olunmuşdur (p < 0,001). Xəstələrin 66,4%-i həyatın ilk 28 günü ərzində hospitalizasiya olunmuş, median qəbul yaşı 5 gün (1–61 gün) təşkil etmişdir. Xəstələrin 34,4%-i vaxtından əvvəl, 65,6%-i isə vaxtında doğulmuşdur. Sindrom diaqnozu 54,4% hallarda doğum evində, 45,6% hallarda isə reanimasiya şöbəsində qoyulmuşdur. Reanimasiyada qalma müddəti median 7 gün olmuş, xəstələrin 12,8%-i ölüm halı qeydə alınmışdır. Yekun: Kritik vəziyyətdə olan sindromlu xəstələr arasında Daun sindromu üstünlük təşkil etmiş və xəstələrin böyük hissəsi neonatal dövrdə ağır klinik vəziyyətlə reanimasiya şöbəsinə qəbul olunmuşdur. Sindrom patologiyaların erkən aşkarlanması, prenatal və postnatal diaqnostikanın təkmilləşdirilməsi, eləcə də intensiv terapiyanın vaxtında təşkili müalicə nəticələrinin yaxşılaşdırılmasında mühüm əhəmiyyət daşıyır.

KRİTİK ANADANGƏLMƏ ÜRƏK QÜSURLARININ TRANSKATETER MÜALİCƏSİNDƏ PERİOPERATİV ANESTEZİOLOJİ İDARƏETMƏ: YENİDOĞULMUŞLAR VƏ KÖRPƏLƏR ÜZRƏ TƏK MƏRKƏZLİ MÜŞAHİDƏ

İmanov E.A., Nəsibova E.M. — Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 -0600

Xülasə Yenidoğulmuşlar və körpələrdə kritik anadangəlmə ürək qüsurları (AÜQ) nəzərəçarpacaq perioperativ qeyri-sabitliklə müşayiət olunur və transkateter müdaxilələr zamanı fərdiləşdirilmiş anestezioloji yanaşma tələb edir. Tədqiqatın məqsədi bu kateqoriyadan olan xəstələrdə endovaskulyar korreksiya zamanı anestezioloji təminatın və intensiv terapiyanın xüsusiyyətlərini qiymətləndirmək olmuşdur. Materiallar və metodlar Tək mərkəzli retrospektiv müşahidə xarakterli tədqiqat aparılmışdır. Tədqiqata həyatının ilk ilində olan və kritik anadangəlmə ürək qüsurları səbəbilə transkateter müdaxilələr keçirmiş uşaqlar daxil edilmişdir: kritik aortal stenoz zamanı balon valvuloplastikası (n=47), aorta koarktasiyasının angioplastikası (n=69) və ağciyər arteriyasının atreziyası ilə əlaqədar müdaxilələr (n=23). Xəstələr hospitalizasiya müddətində erkən postoperativ dövrdə izlənilmişdir (orta müşahidə müddəti 3 gün təşkil etmişdir). Hemodinamik stabillik, ventilyator dəstəyi, ağırlaşmalar və erkən klinik nəticələr qiymətləndirilmişdir. Nəticələr Balon valvuloplastikasından sonra təzyiq qradiyenti 65,2±2,7 mm civə sütunundan 30,3±3,0 mm civə sütununa qədər azalmışdır (p<0,05). Ağırlaşmalar xəstələrin 34,0%-də müşahidə olunmuş, hospital letallığı 8,5% təşkil etmişdir. Aorta koarktasiyasının angioplastikası qrupunda letallıq qeydə alınmamış, ağırlaşmalar 7,24% hallarda müşahidə edilmiş, təkrar müdaxilələrə ehtiyac isə 46,4% olmuşdur. Ağciyər arteriyasının atreziyası olan xəstələr qrupunda 5 pasiyentdə süni ağciyər ventilyasiyasına ehtiyac yaranmış, reanimasiya və intensiv terapiya şöbəsində orta qalma müddəti 9 gün təşkil etmişdir. Yekun Optimallaşdırılmış anestezioloji təminat erkən yaşlı uşaqlarda transkateter müdaxilələrin təhlükəsizliyini təmin edir və perioperativ risklərin azaldılmasında mühüm rol oynayır.

MƏDƏ XƏRÇƏNGİ ZAMANI DNT REPARASİYA GENLƏRİNDƏKİ MUTASİYALARIN İLTİHAB MEDİATORLARI – İL-6 VƏ TNF-α SƏVİYYƏSİNƏ TƏSİRİ

Əsgərov E.K., Cəbrayılova G.İ. — Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 -0600

Tədqiqatın məqsədi mədə xərçəngi olan xəstələrdə DNT bərpa genlərindən XRCC1 və ERCC1 genlərinin mutasiyalarının iltihab mediatorları olan interleykin-6 (İL-6) və şiş nekrozu faktoru-alfa (TNF-α) səviyyəsinə təsirini qiymətləndirmək olmuşdur. Material və metodlar. Tədqiqata mədə xərçəngi diaqnozu qoyulmuş 50 yetkin xəstə (37 kişi, 13 qadın; kişilər üzrə orta yaş 63, qadınlar üzrə 57 yaş) və 50 sağlam fərd (nəzarət qrupu) daxil edilmişdir. XRCC1 və ERCC1 genlərinin mutasiyaları sekvensləmə üsulu ilə, qan serumunda İL-6 və TNF-α səviyyələri ELISA metodu ilə təyin edilmişdir. Statistik analiz SPSS 16.0 proqramında t-Student Bonferroni və Kruskal-Wallis testləri, eləcə də ROC-əyrisi analizi ilə aparılmışdır.Nəticələr. Mədə xərçəngi olan xəstələrdə İL-6 səviyyəsi (orta 7,9 pq/ml) nəzarət qrupundan (2,1 pq/ml) 2,4 dəfə, TNF-α (6,5 pq/ml) isə nəzarət qrupundan (0,7 pq/ml) 9,3 dəfə yüksək olmuşdur (hər ikisi üçün p<0,001). XRCC1 geninində mutasiya aşkar olunan qrupda mutasiya olmayan qrupla müqayisədə həm İL-6, həm də TNF-α səviyyəsi 2,3 dəfə yüksək olmuşdur (müvafiq olaraq p=0,013 və p=0,015). ROC-analizi göstərmişdir ki, ümumi mutasiya daşıyan qrupda İL-6 (AUC=0,687; p=0,002) və TNF-α (AUC=0,680; p=0,003) orta diaqnostik dəyərə malikdir.Qənaət. DNT reparasiya genlərində baş verən mutasiyalar mədə xərçəngi zamanı sistemli iltihab cavabını gücləndirir. İL-6 və TNF-α sitokinlərinin səviyyəsi həm onkoloji proses, həm də genetik qeyri-stabilliyin biokimyəvi göstəricisi kimi əhəmiyyət daşıyır və genetik predispozisiyalı pediatrik və yeniyetmə kontingentdə əlavə marker kimi araşdırıla bilər.

PEDİATRIN TƏCRÜBƏSİNDƏ ABDOMİNAL AĞRI SİNDROMU

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 -0600

Abdominal ağrı sindromu – mədə-bağırsaq traktı xəstəliklərinin aparıcı simptomlarından biridir. Həzm sistemi orqanlarının həm orqanik, həm də funskional patologiyaları abdominal ağrıların yaranmasına gətirib çıxara bilər, bu da adekvat müalicə seçimini dəstəkləmək üçün inkişaf mexanizminin dəqiqləşdirməsini tələb edir. Pediatrik təcrübədə uşaqlar arasında abdominal ağrı ən çox rast gəlinən şikayətlərdəndir və istər təcili yardım şöbələri, istərsə də ambulator müraciətlərin əsas tərkibini təşkil edir. Yaş dövrlərindən asılı olaraq abdominal ağrı sindromunun etiologiyası müxtəlifdir: erkən yaş qrupundan olan uşaqlarda anadangəlmə inkişaf qüsurları, invaginasiya, bağırsaq keçməzliyi və infeksion qastroenteritlər ilk pillələrdə olduğu halda, məktəb yaşlı və yeniyetmə qrupunda qıcıqlanmış bağırsaq sindromu (QBS), funksional dispepsiya və qəbizlik üstünlük təşkil edir [1, 3, 8, 10 ].

GÜMÜŞ TƏRKİBLİ ORTODONTİK STRUKTURLARININ ÖRTÜKLƏRİ VƏ GÜMÜŞ NANOHƏSSİCİLƏRİ İLƏ YUYULMALAR: ÇIXARILA BİLƏN VƏ SƏBƏST CİHAZLARLA ORTODONTİK MÜALİCƏ ZAMANI AGIZ MİKROBİOTASINA VƏ İLTİHABI MÜKOZA ZƏDƏLƏNMƏLƏRİNƏ TƏSİR (ƏDƏBİYYAT İCMALI)

Qasımova Z.V., Tağızadə R.K., Musayeva A.B. — Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 -0600

Müalicə zamanı çıxarıla bilən və sabit ortodontik cihazların istifadəsi retensiya zonalarının əmələ gəlməsinə, diş biofilminin yetkinləşməsinin sürətlənməsinə və nəticədə iltihabi periodontal xəstəliklərin, selikli qişa zədələnmələrinin və karioz zədələnmələrin əmələ gəlməsi riskinin artmasına səbəb olur. Buna görə də, son illərdə diş biofilmini idarə etmək üçün gümüş əsaslı yanaşmalar fəal şəkildə öyrənilmişdir, o cümlədən: (1) ortodontik elementlərdə (lövhələr, arx məftilləri, ligaturalar) gümüş və nanogümüş örtüklərin istifadəsi və (2) ənənəvi antiseptiklərə alternativ və ya tamamlayıcı olaraq gümüş nanohissəciklər (AgNP) olan durulama məhlullarının istifadəsi. Bu icmal, çıxarıla bilən və sabit ortodontik cihazları olan xəstələrdə gümüş tərkibli texnologiyaların mikrob kolonizasiyasına və klinik gigiyena/iltihab göstəricilərinə təsiri ilə bağlı son məlumatları sistemləşdirir, diqqət Streptococcus mutans, Candida albicans, Staphylococcus aureus və Fusobacterium spp.-a yönəlmişdir. Təsir mexanizmləri, sübut bazasının məhdudiyyətləri, mikrobioloji metodlardakı fərqlər və sonrakı tədqiqatlar üçün istiqamətlər müzakirə olunur (Sycińska-Dziarnowska M., 2024; Wang N., 2023; Ren X., 2023).

PEDİATRİK ƏMƏLİYYATXANADA STRESSİN İDARƏ OLUNMASININ XƏSTƏ TƏHLÜKƏSİZLİYİ VƏ KOMANDA İŞİNƏ TƏSİRİ

Əliyeva İ.B, Məmmədova F.M. — Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 -0600

Əməliyyatxana mühiti səhiyyənin ən işlək və riskli sahələrindən biridir. Bu mühit cərrahi qrupların ahəngdar şəkildə birlikdə işləməsini, qərar vermə proseslərinin sürətlə davam etməsini və yüksək stress altında vəzifələri yerinə yetirməsini tələb etməsi ilə unikaldır [1, 2]. Bu şəraitdə komanda daxilində effektiv ünsiyyət və stressin idarə edilməsi təkcə işçilərin əqli və fiziki sağlamlığında deyil, həm də xəstələrin təhlükəsizliyində, cərrahi müvəffəqiyyətdə və daxili məhsuldarlıqda mühüm rol oynayır. Bir çox araşdırmalar göstərmişdir ki, əməliyyatxana komandaları arasında ünsiyyətin olmaması yüksək səviyyəli stress şəraitində səhv davranış riskini artırır, komanda birliyini zəiflədir və tükənməyə səbəb ola bilər [3, 4]. Bu məqalədə əməliyyatxanada komanda ünsiyyətinin əhəmiyyəti, ünsiyyət maneələri, stress mənbələri və həm fərdi, həm də təşkilat səviyyəsində stresin idarə olunması strategiyaları müzakirə olunur.

SƏHİYYƏ XİDMƏTLƏRİNDƏ TİBB BACISI/QARDAŞI VƏ HƏKİM ƏMƏKDAŞLIĞI: PEŞƏKAR ROL KİMLİYİ, MƏSULİYYƏT SƏRHƏDLƏRİ VƏ KOMANDA ƏSASLI QAYĞI

Gülşah Ünsal Jafarov, Şirxan Əmikişiyev — Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 -0600

Müasir səhiyyə xidmətləri əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha mürəkkəb, çoxölçülü və yüksək səviyyədə koordinasiya tələb edən bir sistemə çevrilmişdir. Pasiyentlər artıq yalnız bir xəstəlik və ya tək bir klinik problem ilə deyil, çoxsaylı yanaşı xəstəliklər, dərman istifadəsi, yaşla əlaqəli risklər, sosial-psixoloji amillər və uzunmüddətli izləm ehtiyacı ilə səhiyyə sisteminə müraciət edirlər. Bu səbəbdən klinik xidmətin keyfiyyəti yalnız diaqnostik və terapevtik qərarın düzgünlüyündən deyil, həmin qərarın gündəlik klinik praktikada təhlükəsiz, ardıcıl və komanda əsaslı şəkildə həyata keçirilməsindən də asılıdır. Bu kontekstdə tibb bacısı/qardaşı və həkim əməkdaşlığı səhiyyə xidmətlərinin əsas struktur elementlərindən biri kimi qəbul edilməlidir. Həkim diaqnozun qoyulması, differensial diaqnoz, müalicə strategiyasının müəyyən edilməsi və klinik qərarvermə prosesinin əsas məsuliyyətini daşıyır. Tibb bacısı/qardaşı isə pasiyentin davamlı müşahidəsi, müalicə planının təhlükəsiz icrası, erkən klinik dəyişikliklərin tanınması, dərman tətbiqinin düzgünlüyü, pasiyent və ailə ilə davamlı kommunikasiya, qayğı prosesinin koordinasiyası və pasiyent təhlükəsizliyinin qorunması baxımından əvəzolunmaz rola malikdir [1-3].

YENİYETMƏLƏRDƏ BAZU OYNAĞININ SIXILMA SİNDROMUNUN DİAQNOSTİKASINDA ULTRASƏS VƏ MAQNİT-REZONANS TOMOQRAFİYASI MÜAYİNƏLƏRİNİN MÜQAYİSƏLİ TƏHLİLİ

Axundova A.Y. — Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 -0600

Məqalədə yeniyetmə idmançılarda bazu oynağının sıxılma sindromunun (BOSS) diaqnostikasında ultrasəs müayinəsi (USM) ilə maqnit-rezonans tomoqrafiya (MRT) müayinələrinin müqayisəli dəyərləndirilməsi məsələləri işıqlandırılır. Tədqiqat bu yaş qrupunda çiyin qurşağı patologiyasının erkən aşkarlanmasının əhəmiyyətini vurğulayır. USM-nin dinamik qiymətləndirmə imkanı, əlçatanlığı, MRT-nin isə yüksək toxuma kontrastlığı müqayisəli şəkildə təhlil edilmişdir. Nəticələr göstərir ki, hər iki metodun kombinasiyası yeniyetmə xəstələrdə optimal diaqnostik nəticə verir.